Teknolojinin gelişimi ile birlikte artan internet kullanımı esnafa resmen darbe yaptı. Erzurumlu esnaf, şehrin ekonomik gücü olan öğrenci ve gençleri daha çok internet alışveriş yaptığını söylüyorlar.
İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte sanal alışveriş de günden güne büyüyen bir pazar haline geldi. Sanal alışveriş, sunduğu kolaylıklar, ürün çeşitliliği, büyük çapta gerçekleşen kampanyalarla çok sayıda müşteri topluyor. İstenilen ürünlerin kolay ve hızlı şekilde internet üzerinden bulunabilmesi müşterilerin sanal alışverişi tercih etmesine neden oluyor. Ancak sanal alışverişin ayrıcalıkları, küçük esnafa büyük oranda zarar veriyor.
SOĞUK SATIŞ
Erzurum’da giyim sektörü üzerine esnaflık yapan Kenan Yılmaz, “Müşteriler bilgisayar başında istediklerini anında elde ediyor. Ürünler geldiğinde beğenmiyorlar, daha küçük kalıplı oluyor ama bizlere gelseler daha kapsamlı inceleyebiliyorlar. En azından üzerinde denerler. Olmaz ise tekrardan yardımcı oluruz. Bir şekilde ayarlıyoruz yani. Birebir sıcak satış her zaman daha etkili. İnsanlar dokunarak, bakarak ürünleri daha çok anlayabiliyor. Üzerlerine deneyerek bakıyorlar. İnternette böyle bir imkanları yok. Sadece fotoğraf üzerinden, görsellerde anlatılan kadar bilebiliyorlar. Ama kalıpları yine de tutmuyor. Hani bize gelseler, sohbet etsek, istişare yapsak alışverişleri daha olumlu geçiyor.” dedi.
SAMİMİYET BİTTİ
Sanal alışverişin esnaftan daha önde gitmeye başladığını ifade eden esnaf Yılmaz, “Küçük esnaf daha çok zorlanmaya başladı. Bu şekilde bizler de artık tekrardan sponsorlu reklamlar atmaya başladık internete. Daha etkili olmaya, daha önde olmaya çalışıyoruz. Müşteriler kapımızdan girdikten sonra her türlü imkanı onlara sunuyoruz. Geliyorlar, ürünlere bakarken çaylarını içiyorlar, bizimle konuşuyorlar, istişare ediyoruz. Yalnız bu e-ticaret devam ettiği sürece bizdeki küçük esnaflık bitiyor. Sadece depo üzerinde çalışarak dükkanları kapatacağız.” şeklinde konuştu.
HAKSIZ REKABET VAR
Uzun yıllardır ayakkabıcılık yapan Semih Aşık da, esnaf olarak kira, vergi, aidat gibi masraflar ödediklerini, internet alışverişinde ise bunun gibi masrafların olmadığını söyleyerek, “Bir depo tutuyor, orada işini bitiriyor. Vergi bile çoğuna ödemiyor. Devletin buna bir el atması çok güzel olur. Esnafın şu anki haline bakalım; bizim bu pasaj 28 senelik, Konya’nın 5-10 yıl önce alışveriş merkezi gibi iş yapan bir merkeziydi. Şimdi bakın esnafın hepsi kapının önünde müşteri bekliyor.” diye konuştu.
VATANDAŞ İNTERNETTEN MEMNUN
Vatandaş ise haklı olarak interneti seçtiğini söylüyor. Vatandaş, “Erzurum’da hava şartları ortada. Eğer imkan varsa, dükkan dükkan dolanarak istediğimiz şeyi aramaktansa sosyal medya, internet üzerinden rahatça, yorulmadan bulabiliyoruz. Hem daha ucuza hem de kapımıza kadar getiriyorlar. Tek sıkıntısı var o da birebir deneyememek, ancak geri iadesi sayesinde o sorunun önüne geçiliyor. Bir diğer sorun ise, dolandırılma korkusu. Son zamanlarda insanlar fazlaca bilgilendi. Bu sayede hemen hemen de o sorun çözüldü gibi.” sözlerini kullandı.