Haber/Hüseyin ATALAY
1947 yılında Cumhuriyet Caddesi'nde başlayan Akay Kitap Evi'nin yolculuğu, bugün Palandöken'de üçüncü neslin emeğiyle devam ediyor. Kitap, kırtasiye, gazete ve dergi kültürünü yaklaşık 80 yıldır yaşatan işletme, Erzurum'un ticari ve kültürel hafızasında özel bir yer tutuyor.

ERZURUM’UN EN KÖKLÜ İŞLETMELERİNDEN
Erzurum'un ticari hafızasında bazı işletmeler vardır ki yıllar geçse de şehir hayatındaki yerini korur. Sadece alışveriş yapılan mekânlar değil, aynı zamanda insanların çocukluklarına, okul yıllarına, okuma alışkanlıklarına ve hatıralarına tanıklık eden bu işletmeler, şehrin yaşayan değerleri arasında yer alır. Akay Kitap Kırtasiye de Erzurum'un bu köklü işletmelerinden biri. 1947 yılında Hayrettin Kurtaran tarafından Erzurum Cumhuriyet Caddesi'nde “Akay Kitap Evi” adıyla kurulan işletmenin hikâyesi, kitap ve kırtasiye sektöründe başladı. Yıllar içerisinde şehrin okuyucularına, öğrencilerine ve yayın takipçilerine hizmet veren işletme, Erzurum'un ticari hayatında kendine özgü bir yer edindi.

CUMHURİYET CADDESİ'NDEN PALANDÖKEN'E UZANAN HİKÂYE
Hayrettin Kurtaran'ın yanında yetişen çırağı Arif Sönmez, 1980 yılında işletmenin yeni dönemini başlattı. Erzurum'un Palandöken bölgesinde, 1. Marketler olarak bilinen yerleşim alanında Akay Kitap Kırtasiye adıyla hizmet vermeye başlayan işletme, böylece köklü geçmişini yeni bir noktaya taşıdı. 1980 sonrasında gazete bayiliğiyle de faaliyetlerini sürdüren Akay Kitap Kırtasiye, uzun yıllar Erzurumluların günlük gazetelere, dergilere ve çeşitli yayınlara ulaştığı adreslerden biri oldu. Özellikle gazetelerin günlük hayatın vazgeçilmezleri arasında bulunduğu dönemlerde işletmenin ayrı bir yeri vardı. Sabahın erken saatlerinde gazetesini almak için dükkâna uğrayan vatandaşlar, gazete kuponlarıyla yürütülen kampanyaları takip eden okuyucular, çocuk dergileri ve okul yayınları arayan öğrenciler… Akay, farklı kuşakların ortak hatıralarında yer edindi.

KİTAP VE YEREL BASIN KÜLTÜRÜNE KATKI
Akay Kitap Kırtasiye'nin dikkat çeken yönlerinden biri de yerel basına ve şehirdeki yayıncılık faaliyetlerine gösterdiği ilgi. İşletmenin önünde bulunan “Oku, destek ol, yerelinin yanında ol!” mesajı, yerel yayınların ve gazetelerin yaşatılmasına yönelik duyarlılığı ortaya koyuyor. Şehir Araştırmacısı Taner Özdemir de Akay Kitap Kırtasiye'nin bu yönüne dikkat çekerek işletmenin yalnızca ticari geçmişiyle değil, şehrin okuma ve yayın kültüründeki yeriyle de tanıtılması gerektiğini vurguladı. Yerel basının ve yayıncılığın şehirlerin hafızasını oluşturduğuna işaret eden bu yaklaşım, geleneksel esnafın kültürel hayattaki rolünü de yeniden gündeme getiriyor.

USTADAN ÇIRAĞA, BABADAN OĞULA 80 YILLIK GELENEK
Bugün Arif Sönmez ve oğulları tarafından birlikte işletilen Akay Kitap Kırtasiye, üçüncü neslin emeğiyle yoluna devam ediyor. Yaklaşık 80 yıllık geçmişi bulunan işletme, ustadan çırağa ve babadan oğula aktarılan meslek kültürünün Erzurum'daki örneklerinden biri. 1947 yılında Cumhuriyet Caddesi'nde başlayan, 1980 yılında Palandöken'de yeni bir döneme taşınan Akay'ın hikâyesi, Erzurum'un değişen yüzüne tanıklık ederek bugünlere ulaştı. Şehirler büyüyor, alışkanlıklar değişiyor, ticaretin yöntemleri dönüşüyor. Ancak yılların emeğiyle oluşan güven ve esnaflık kültürü önemini koruyor. Şehir Araştırmacısı Taner Özdemir'in dikkat çektiği Akay Kitap Kırtasiye, bu yönüyle yalnızca geçmişi uzun bir işletme değil; Erzurum'un ticari, kültürel ve toplumsal hafızasında iz bırakmış bir şehir değeri olarak öne çıkıyor. Bazı dükkânlar yalnızca kapılarını açıp kapatmaz; nesillerin hatıralarını da yaşatır. Akay Kitap Kırtasiye'nin 1947'de başlayan hikâyesi, bugün üçüncü neslin emeğiyle Erzurum'da yaşamaya devam ediyor.


