Gıda israfı ve kaybı tüm dünya için büyük bir sorun olmaya devam ediyor. Tarım alanlarında başlayan israf; taşıma, depolama, işleme, paketleme, dağıtım aşamalarında ve mutfakta sürüyor. Çözüm ise bilinçli olmaktan geçiyor.
Dünyada bir tarafta her yıl tonlarca gıda israf edilirken diğer yanda milyonlarca çocuk açlıktan ölüyor. Yaşanan salgın dönemi de tarım, gıda üretimi ve tüketiminde ciddi anlamda tedbirler alınması gerektiğini gözler önüne serdi. Bunun için öncelikle yapılması gereken israfa dur demek. Geleceğimizi garanti altına almak için israfı durdurmak şart. Bunu sağlamanın yolu bilinçli bir üretici ve tüketici olarak tarım alanlarını doğru kullanmak, yerel tüketiciyi desteklemek, tedarik aşamasındaki sorunları gidermek ve akıllı alışverişi öğrenmekten geçiyor.
RAKAMLAR KORKUTUCU BOYUTTA
Türkiye’de her yıl 18,8 milyon ton gıda çöpe gidiyor. Türkiye’de günlük olarak 4,9 milyon ekmek israf edilirken üretilen sebze ve meyvelerin yüzde 50’sinde kayıp yaşanıyor. Hizmet sektöründe ise işletme başına yılda 4,2 ton gıda, 2 bin litre içecek israfı gerçekleşiyor. Tüm bunların önüne geçmek amacıyla ilk defa Türkiye’de Ulusal Strateji Belgesi ve bu stratejiyi hayata geçirecek Eylem Planı’nı hazırlandı. Toplum olarak herkese bu konuda görev düşüyor.
BİLİNÇLENDİRMEYE DEVAM
Daha önceden Erzurumlu insanları bilinçlendirmek için sürekli olarak haberlerle gündeme taşıdığımız israf konusu aynı zamanda Erzurum Tarım ve Orman İl Müdürlüğü’nün de sık sık bilinçlendirme yapmaya çalıştığı konuların başında geliyor. Tarım alanından başlayarak mutfakta devam eden israfın nasıl önleneceğini ise uzmanlar anlatıyor.
GÜZEL GÖRÜNMEYEN GÜZELDİR
Uzmanlar konuya yönelik olarak, “Çoğu zaman tüketebileceğimizden fazlasını alıyoruz. Bunları önlemek için bir alışveriş listesi tutmak gerekiyor. Tezgâh ya da raftaki o yamuk yumuk görünümlü meyve ve sebzelerin içi güzeldir aslında. Güzel görünmüyorlar diye raflarda çürümelerine izin vermeyin. Aldığınız gıdaların besin öğelerinin miktarını, üretim ve son tüketim tarihini, trans yağ yoktur logosunu ya da alerjen içerip içermediğini kontrol edin. Soğutulan ürünleri almayı alışverişinizin sonuna bırakın. Ambalajında hasar bulunan ürünleri almayın.” dediler.
ÖNCE ÖĞRENMEK GEREK
“ Gıda okuryazarlığı konusunda farkındalığın artması gıda israfının önlenmesinde ve sağlıklı beslenmede anahtar role sahip.” diyen uzmanlar, “Gıda ambalajının üzerinde tüketiciler için ürünün hikâyesini ve özelliklerini anlatan çok önemli bilgiler yer alır; bunların ne anlama geldiğini öğrenmeli ve okumalıyız. Gıda ve beslenme okuryazarlığı, tüketicilerin besin, besin öğesi, besin grupları ve beslenme ile ilişkili çeşitli bilgileri anlayabilmeleri, eleştirel olarak değerlendirebilmeleri ve bu bilgileri sağlıklı besin seçimi ve tüketimine yönelik doğru kararlar alarak uygulamaları açısından önemli.” şeklinde konuştular.