İspir’in Düşman İşgalinden Kurtuluş’unun 102. yıl dönümü kutlama programı yayınlandı. İspir Kaymakamlığı tüm Erzurumluları programa davet etti.
Konuyla ilgili olarak İspir Kaymakamlığı, İspir’in düşman işgalinden kurtuluşunun 102. yıl dönümü kapsamında hazırlanan programına tüm halkın davetli olduğunu belirtti. İlçe Kaymakamlığı, “24 Şubat 2020 Pazartesi günü saat 11.00 Ortaköy Mahallesi’nde Müftü Mustafa Vehbi Başkapan kabri başında anılarak tüm şehitlerimize Kuran-ı Kerim okunacaktır. 25 Şubat 2020 Salı günü saat 09.00 Atatürk Anıtına çelenk sunulması, saat 09.30 Hükümet Konağı önünden Panayır Alanı’na İstiklal yürüyüşü yapılacak.” program bilgisini paylaştı.
ÖĞRENCİLERDEN GÖSTERİ
Yine programın devamında ise, “Saat 10.00 İspir Anadolu Lisesi Öğrencileri Halk Oyunları gösterisi, İspir Anadolu Lisesi öğrencileri oratoryo gösterisi, İspir İmam Hatip Ortaokulu öğrencileri Halk Oyunları gösterisi, 25 Şubat İlkokulu öğrencileri halk oyunları gösterisi gerçekleştirecektir. Yine aynı gün Erzurum Bar Ekibi tarafından folklor gösterisi, öğrenciler arasında düzenlenen resim, şiir ve kompozisyon yarışmasında dereceye giren öğrencilerin ödüllendirilmesi, Mehter Takımı gösterimi, saat 18.00 Şehitlerimize Tuğrulşah Camii’nde Mevlid-i Şerif okutulacaktır.” gerçekleştirileceği bilgisi verildi.
İSPİR’İN DÜŞMAN İŞGALİNDEN KURTULUŞ TARİHÇESİ
Birinci Dünya Savaşı devam ederken birçok olumsuzlukla baş göstermekteydi ki bunlardan Doğu Anadolu ve Osmanlı İmparatorluğu için çok büyük önem arz eden Enver Paşa komutasındaki iki kolordumuzun Sarıkamış taarruzunda Allahuekber Dağlarında donarak mahvolması, beklenen müdafaanın yapılmasına imkân vermedi. Esasen Osmanlı Devleti Birinci Dünya Harbine hazırlıksız girmişti. Bu sebeple ordularımız düşman karşısında çekilmek zorunda kaldı. 1915 senesi Ocak ayında Halit Bey (sonradan Paşa), Kafkas Kolordusuna bağlı iyi vatanperver bir Türk kumandanıdır. Düşmanın ilerleyişi karşısında bir şey yapmak istiyordu. İspir’in erkan ve eşrafı ile konuşan Halit Bey, 1915 senesi Ocak Ayının son haftasında İspirlilerden de aldığı kuvvetlerle Deve Dağı’ndaki Rus kuvvetleri ile kanlı bir boğuşmaya girdi. Rus kuvveti, Ödük Yaylasına kadar geri çekildi. Bu sırada Halit Bey Erzurum’un Ruslar tarafından işgal edildiği haberini aldı. Bu haberi büyük bir teessürle, elemle alan Halit Bey, halkı daha fazla perişan etmemeyi düşünerek geri çekmeyi uygun buldu. Halkın da muhacir olarak hiç değilse hayatlarını olsun kurtarmalarını bildirdi. Halk, giden kumandan ve askerlerini yaşlı gözlerle uğurladı.1915 senesi Şubat ayında Rus askerleri İspir’e girdi. Geri çekilirken kahraman Halit Bey, inatçı mukavemeti düşmana kayıplar verdirdi. Üç yıldan fazla bir zaman, acı ve karanlık esaret yıllarından sonra Komünist ihtilali başlayınca Rus askerleri İspirden de çekilmeye başladı. Ruslardan boşalan yeri Ermeniler almak kararında idi. Sırakonaklar’daki Ermeniler bunun hazırlığı içindeydi.
HALK MÜCADELEYE SEVK EDİLDİ
İspir erkanının hazırlıklı olması sayesinde yiğit İspirli hemşerilerimizin şüpheli şahıslar üzerinde buldukları vesikalarda: Taşnak çetelerinin başkumandanı Antrenik Paşa’nın Bayburt katliamının tamamlanmakta olduğunu ve sıranın İspir’e geldiğini bildiren Ermeni niyeti anlaşılınca, İspir Müftüsünün başkanlığındaki İspir Kurtuluş Cemiyeti’nin gayretiyle Sırakonaklar, Bayburt ve Erzurum’daki Ermenilerin İspir’de katliam yapmalarına mani olmak için halk silahlı mücadeleye sevk edildi.
AMAÇ, İSPİR HALKINI KATLETMEKTİ
Sırakonaklarda bulunan yerli ve silahlı Ermenileri de milislerimiz çevirerek tecavüzlerine mani oldu. Bayburt Ermenileri bir defa da Yanık Köprü Boğazını yarıladıysa da öncüleri ile yapılan çarpışmadan sonra düşman ilerlemekten vazgeçti. Erzurum’dan İspir’e, Karakaya Boğazından girmek isteyen Ermenilerle milis kuvvetlerimiz kanlı muharebeler yapmışlar ve Ermenileri bu boğazdan içeri sokmuşlardır. Ermenilerin esas maksadı Sırakonaklar’daki Ermenileri kurtarmak ve İspir halkını katletmekti. Fakat düşman bu emelinde muvaffak olamamıştır.
İSPİR KURTULDU!
Bu sırada 25 Şubat 1918 tarihinde Türk Ordusunun İspir’e geleceği müjdesi verildi. O günün sabahı, Yüzbaşı Ziya Bey’in başında bulunduğu süvari müfrezesi İspir’e geldi. İspir, 25 Şubat 1918 tarihinde vatan topraklarına katıldı. Ziya Bey 26 Şubatta Çamlıkaya’ya ve 27 Şubatta Sırakonaklar’a vardı. Ermenilerin Türk Ordusu önünde kaçtığını Bayburt’un ve Erzurum’un kurtuluşu ile gören ve artık tehlikenin kalmadığını anlayan kahraman İspir halkı, Sırakonaklar’daki Ermenileri esir etmek için taarruza başladı. Yapılan çarpışmadan sonra Ermeniler Yukarı Karakale Kalesi’ne sığındılar. Bu kale emniyetli ve sağlam yapılıydı. Durumu tetkik eden Yüzbaşı Bey alay kumandanı Atıf Bey’den acele iki top göndermesini rica etti. Yüzbaşı Ziya Bey,7 Mart 1918 günü kaleye top atışı ile taarruza geçilmesi emrini verdi. Açılan gediklerden içeri kuvvetlerimiz kaleye girdi. Fakat milis kuvvetlerimizden büyük sayıda şehit olmasından başka Yüzbaşı Ziya Bey ve beş askerimiz de şehit olmuştur. Az imkanlarla çok iş başarılarak işgalciler memleketimizden kovulur.


